Uczelnie powinny odświeżyć regulaminy zarządzania własnością intelektualną

Zgodnie z ustawą prawo o szkolnictwie wyższym, uczelnie są zobowiązane posiadać regulaminy zarządzania własnością intelektualną. Przepis art. 86c ust. 1 pkt 1 prawa o szkolnictwie wyższym, który wprowadza ten obowiązek, mówi dokładnie o „regulaminie zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz prawami własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji.”

Czym jest regulamin zarządzania własnością intelektualną ?

Jest to uczelniany akt prawa wewnętrznego, uchwalany przez senat uczelni. W myśl przepisów powinien on regulować:

  • prawa i obowiązki uczelni, pracowników oraz studentów i doktorantów w zakresie ochrony i korzystania z praw autorskich i praw pokrewnych oraz praw własności przemysłowej,
  • zasady wynagradzania twórców,
  • zasady i procedury komercjalizacji,
  • zasady korzystania z majątku uczelni wykorzystywanego do komercjalizacji oraz świadczenia usług naukowo-badawczych.

Regulamin mają obowiązek uchwalić zarówno uczelnie publiczne jak i niepubliczne. W przypadku uczelni publicznych ustawodawca nakłada dodatkowo obowiązek uregulowania w takim akcie:

  • zasad podziału środków uzyskanych z komercjalizacji między twórcą będącym pracownikiem uczelni publicznej a tą uczelnią;
  • zasad i trybu przekazywania uczelni publicznej przez pracownika, studenta lub doktoranta tej uczelni informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych oraz o know-how związanym z tymi wynikami, informacji o uzyskanych przez pracownika środkach z komercjalizacji oraz zasady i tryb przekazywania przez pracownika przysługujących uczelni publicznej części środków uzyskanych z komercjalizacji;
  • zasad i trybu przekazywania pracownikowi przez uczelnię publiczną informacji o decyzjach w sprawie komercjalizacji, oraz zasady i tryb przekazywania przez uczelnię publiczną przysługujących pracownikowi części środków uzyskanych z komercjalizacji.

Powinien to być dokument, który kompleksowo reguluje politykę uczelni w zakresie nabywania, zarządzania i rozporządzania prawami własności intelektualnej, zasad świadczenia usług naukowo-badawczych oraz prowadzenia komercjalizacji i transferu technologii z uczelni do biznesu.

Treść regulaminów trzeba odświeżyć

Obowiązek uchwalenia regulaminów zarządzania prawami własności intelektualnej pojawił się pod koniec 2011 roku. Minęło już sporo czasu. Po drodze istotnie zmieniły się przepisy ustawowe dotyczące spraw, jakie uszczegóławiać mają regulaminy. Ważne zmiany zostały wprowadzone z początkiem 2017 roku.

Chodzi przede wszystkim o nowości jakie pojawiły się w procedurze podejmowania decyzji w sprawie komercjalizacji, zasadach podziału zysków z komercjalizacji oraz prowadzenia komercjalizacji pośredniej (zasad uruchamiania spółek celowych przez uczelnie).

Problem występuje w tej części, w której zmienione przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W przypadku regulaminów, które dawno nie były już aktualizowane, może się okazać, że ich treść jest niezgodna z aktualnie obowiązującymi regulacjami ustawowymi.

Jedną z ważniejszych funkcji regulaminu zarządzenia własnością intelektualną jest dostosowanie ogólnych rozwiązań przewidzianych przez ustawodawcę do potrzeb, uwarunkowań i specyfiki konkretnej uczelni. Regulaminy mogą przestać pełnić swoje zadanie. Regulacje sprzeczne z przepisami ustawy po prostu nie będą obowiązywały. Z kolei same regulacje ustawowe bywają stosunkowo lakoniczne i nie zawsze wystarczające.

Proces wprowadzania zmian

Zgodnie z ustawą regulamin zarządzania własnością intelektualną uchwala (a zatem i zmienia) senat uczelni. Senat jako organ kolegialny – najczęściej dość liczny – nie zawsze pracuje sprawnie. Wprowadzenie zmian w regulaminie zarządzania własnością intelektualną  może być czasochłonnym procesem.

Rozwiązaniem, które stosują niektóre uczelnie, jest ograniczanie treści regulaminu do najważniejszych kwestii związanych z obszarem jego regulacji wyznaczonym ustawą. Z kolei bardziej szczegółowa i zmienna materia zostaje uregulowana innymi aktami prawa wewnętrznego, np. zarządzeniami rektora, które zmienić można dużo łatwiej i szybciej.

Można się jednak zastanawiać czy w świetle brzmienia przepisów ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, które wyraźnie stanowią o normowaniu określonej materii w regulaminie, jest to właściwa praktyka.

 

0 Komentarzy
0

Zostaw komentarz